“Merkez Yoklaması” denilen ucube, antidemokratik ve halkın seçme özgürlüğünü elinden alan sistem 1980 sonrası iktidara gelen Turgut Özal’la başladı. Özal’lı dönemlerde eş dost, ahbap çavuş ilişkileri ile genel başkan, eşi kızı, oğlu, yakın tanıdıklarının isteği ile liyakati olmayan birçok insan parlementer oldu. Hele diğer bazı siyasi partilerde genel başkan, oğlunu genel başkan yardımcısı, kızını, damadını v.s. vekil yaptı. Açıkçası millet iradesi o günden, içinde bulunduğumuz bu günlere kadar sandığa yansımadı.
1982 Anayasası seçilmiş vekillerin parti değiştirmesini yasaklıyordu. Bunun sebebi Milletvekili transferleriyle Bülent Ecevit tarafından kurulan ve siyasi tarihimize geçen Güneş Motel olayı en çarpıcı örnektir. Bu nedenle 60-80 dönemi göz önünde bulundurularak parti kurma ve değiştirme daha da zorlaştırılmıştır.
1982 Anayasasında Milletvekilliğinin düşmesinin düzenlendiği 84. Maddenin orijinal metninde “…partisinden istifa ederek başka bir partiye giren…” milletvekilinin üyeliğinin düşmesine, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile karar verilir hükmü yer almaktaydı.
Ayrıca “Partisinden istifa eden milletvekili bir sonraki seçimde, istifa tarihinde mevcut herhangi bir partinin genel merkez organlarınca aday gösterilemez” hükmü de söz konusuydu.
1982 Anayasasının 84. Maddesi 1995 yılına kadar parti değiştirmeyi yasaklıyordu. Buna rağmen parti değiştirmek isteyen siyasiler başka bir yöntem buldular: Hülle Partileri…
Hülle; Türk Dil Kurumu tarafından “Medeni kanunun kabulünden önce, kocasından 3 kez boşanan kadının, yine eski kocası ile evlenebilmesi için yabancı bir erkeğe bir günlüğüne nikâh edilmesi” olarak açıklanmaktadır.
Bir günlük nikâh meselesi parti değiştirme için bir yol olarak benimsenmiş ve hülle partileri ortaya çıkmıştır.
1986 yılı Anayasa değişikliğinin yapıldığı 23 Temmuz 1995 arasında 19 hülle partisi kurulmuştur. Bu partilerin ömrü en fazla üç hafta olmuş, partiler genellikle 1 ile 3 gün yürürlükte kalmıştır. “Hülle partilerini” kuran kişiler istedikleri partiler ile birleşir ve partinin ömrü böylece son bulur. Böylece Milletvekilleri, parti değiştirme yasağını yasal bir boşluk yoluyla parti birleşmesi ile aşmış oluyordu. 1995 Temmuz’unda yapılan Anayasa değişikliği ile parti değişimleri olsa da hülle partilerine ihtiyaç kalmamıştır.
Kısacası parti değiştirmelerinin önü bugünkü mesele değildir. Güneş Motel olayı ile başlamış ve hala devam etmektedir.
2023 seçimlerinde Kemal Kılıçdaroğlu genel başkanı olduğu CHP’nin 39 milletvekilliğini, sırf kendisini aday göstermeleri için Siyasal İslamcılara peşkeş çekti. Bu vekiller CHP listesinden seçildiler ama daha sonra çoğu değişik partilere transfer oldular. CHP’den AKP’ye geçen vekiller de oldu. İYİ Parti’den seçilip AKP ve CHP’ye geçenler de var tabii…
Ergenekon davasından 16 yıl hapis cezası alan M.Ali Çelebi AKP’ye katıldı. Yine İYİ Parti’den milletvekili seçilen Kürşat Zorlu da Adalet ve Kalkınma Partisine transfer oldu.
Bu sitem A…dan Z…ye bozuk. Millet kendi vekilini seçemiyor. Tüm yetki genel başkan ve avenelerinin elinde. Bu nedenle bugün TBMM’de 399 milletvekili çift maaşlı… Bunların içinde 4-5 dönem milletvekili olanlar var. Bunun sebebi milletvekili adaylarının “Merkez yoklaması” denilen sistemle tespit edilmesidir.
Bu sistemde isteyen vekil, partisinden istifa ederek, dilediği partiye geçebiliyor. Halk arasında bunların büyük menfaatler karşılığında transfer oldukları konuşuluyor. Parti değiştirmeler halk nezdinde siyasi ahlaksızlık, milli iradeye saygısızlıktır. Parti değiştirenleri kabul eden siyasi partiler de en az onlar kadar suçludur.
Bu düzen mutlaka değiştirilmeli, parti değiştiren vekilin TBMM üyeliği düşmelidir. Aday tespiti partiye kayıtlı üyelerce, hâkim huzurunda, ön seçimle yapılmalıdır. Böyle olduğu takdirde parası olan, sadakati olan kişiler değil, liyakat sahibi, halkın istediği kişiler meclise girecektir.
Milletvekili iki dönemden fazla seçilmemelidir. Milletvekilliği emekliliği lağvedilmeli, maaşları 1. derecenin son kademesindeki devlet memurlarının aldığı maaşlara eşitlenmelidir.
