İHD İskenderun’dan Anadilde Eğitim Çağrısı…
“Dilsel Çoğulculuk Barışın Anahtarıdır”
İnsan Hakları Derneği (İHD) İskenderun Şubesi tarafından, Dünya Anadili Günü dolayısıyla yapılan açıklamada, anadilin hem bireysel hem de kolektif bir hak olduğuna vurgu yapılarak, herkesin kendi anadilinde eğitim alma hakkının güvence altına alınması gerektiği ifade edildi.
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO tarafından 17 Kasım 1999 tarihinde ilan edilen ve 2000 yılından bu yana kutlanan Dünya Anadili Günü’nün, kültürel çeşitliliğin ve çok dilliliğin korunmasına dikkat çekmek amacı taşıdığı hatırlatılan açıklamada, dünya genelinde yaklaşık 7 bin dil konuşulduğu ve bunlardan 2 bin 500’ünün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu belirtildi.
İHD İskenderun Şubesi açıklamasında, anadilin bireylerin kendilerini en iyi ifade ettikleri, kültürel varlıklarını sürdürdükleri temel alan olduğuna dikkat çekilerek, özellikle devletleşmemiş halkların anadilinde eğitim hakkından mahrum bırakılmasının ciddi hak ihlallerine yol açtığı kaydedildi. Açıklamada, ulus devlet anlayışının tekçi ve asimilasyoncu politikalarının farklı dil ve kültürler üzerinde baskı yarattığı ifade edildi.
Türkiye’de Türkçe dışındaki bazı dillerin 2012 yılında çıkarılan düzenleme kapsamında 5. sınıftan itibaren seçmeli ders olarak okutulabildiği hatırlatılan açıklamada, uygulamada yaşanan öğretmen eksikliği, en az 10 öğrenci şartı ve materyal yetersizliği gibi sorunların bu hakkın kullanımını zorlaştırdığı savunuldu. Ayrıca, öğrencilerin ve velilerin ders seçim süreçlerinde yeterince bilgilendirilmediği ve farklı derslere yönlendirme yapıldığı iddialarına da yer verildi.
Açıklamada, Kürt meselesinin çözümü ve toplumsal barışın sağlanmasında anadilinde eğitim hakkının önemli bir rol oynadığı belirtilerek, Kürt dili ve lehçelerinde eğitim hakkının anayasal güvence altına alınması çağrısı yapıldı. Devletin TRT Kurdî (TRT 6) ve seçmeli ders uygulaması gibi adımlarının önemli olmakla birlikte yeterli olmadığı ifade edildi. Kürtçe kültürel etkinlikler ve yayınlar üzerindeki yasak ve engellemelere de dikkat çekildi.
Açıklamada ayrıca Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere değinilerek, özellikle BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 17, 29 ve 30. maddelerine konulan çekincelerin kaldırılması ve Birleşmiş Milletler ile UNESCO bünyesinde kabul edilen “Eğitimde Ayrımcılığa Karşı Sözleşme”ye taraf olunması çağrısında bulunuldu.
İHD İskenderun Şubesi, açıklamasının sonunda 21 Şubat Dünya Anadili Günü’nü kutlayarak, her bireyin kendi anadiliyle eğitim alması ve dünya ile iletişim kurması hakkının ivedilikle hayata geçirilmesini talep etti. (Haber: İlyas Edip TERBİYELİ)
