İskenderun Bakkallar ve Bayiler Odası Başkanı Mustafa Çöloğlu, küçük esnafın dev zincir marketlerle rekabet edebilmesi için üreticiyi, esnafı ve tüketiciyi birlikte koruyan bütüncül bir yasal düzenlemeye ihtiyaç olduğunu belirtti. Çöloğlu, adil tedarik koşulları, fiyat ayrımcılığının önlenmesi ve esnafın ortak satın alma gücünün artırılması çağrısında bulundu.
İskenderun Bakkallar ve Bayiler Odası Başkanı Mustafa Çöloğlu, perakende sektöründe yaşanan sorunların yalnızca mağaza açılış saatleri, pazar günü kısıtlamaları veya marketler arasındaki mesafe sınırlarıyla çözülemeyeceğini ifade etti. Küçük esnafın zincir marketlerle eşit koşullarda rekabet edebilmesi için üretimden tüketime kadar uzanan süreçte adil bir ekonomik düzen kurulması gerektiğini vurguladı.
Perakende sektöründeki sorunların yalnızca mahalle esnafı ile zincir marketler arasındaki rekabetten ibaret olmadığını kaydeden Çöloğlu, üreticilerin ve tedarikçilerin de büyük zincirlerin alım gücü karşısında zorlandığını belirtti. Zincir marketlerin uyguladığı düşük fiyat talepleri, uzun ödeme vadeleri ve yüksek raf bedellerinin üreticiler üzerinde baskı oluşturduğunu savunan Çöloğlu, bu maliyetlerin zamanla küçük esnafın ve toptancıların üzerine yüklendiğini dile getirdi.
“Görünürdeki Ucuzluk Kalıcı Çözüm Değil”
Zincir marketlerde uygulanan yüksek oranlı indirimlerin uzun vadede tekelci bir piyasa yapısına zemin hazırlayabileceğine dikkat çeken Çöloğlu, küçük esnafın piyasadan çekilmesinin tüketicilerin seçeneklerini azaltacağını ifade etti.
Mahalle esnafının ekonomik yaşamda tuttuğu yerin önemine işaret eden Çöloğlu, yerel ekonomide dolaşması gereken sermayenin büyük zincirlerin merkezlerine yöneldiğini belirterek, küçük işletmelerin ayakta kalmasının rekabetin korunması açısından da önemli olduğunu kaydetti.
Üç Temel Düzenleme Önerisi
Perakende sektöründe kapsamlı bir reform yapılması gerektiğini belirten Çöloğlu, yasal düzenlemede üç temel başlığın öncelikli olarak ele alınmasını istedi.
- Fiyat ayrımcılığının önlenmesi: Üretici ve tedarikçilerin, aynı nitelikteki ürünleri büyük zincirlere ve küçük esnafa farklı koşullarda sunmasının adil rekabet açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Çöloğlu, ölçek avantajı gerekçe gösterilerek küçük esnafın dezavantajlı duruma düşürülmesinin önüne geçilmesini istedi.
- Esnafın ortak satın alma gücünün artırılması: Küçük işletmelerin bir araya gelerek daha yüksek hacimlerde alım yapabilmesini sağlayacak ortak satın alma kooperatiflerinin desteklenmesini öneren Çöloğlu, bu modelin vergisel teşviklerle güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
- Üreticiye yönelik vade baskısının sona erdirilmesi: Çiftçi, besici ve imalatçıların ürün bedellerini zamanında tahsil edebilmesinin önemine dikkat çeken Çöloğlu, büyük zincirlerin finansal yükünün üreticiye ve esnafa aktarılmasını önleyecek düzenlemeler yapılması çağrısında bulundu.
“Üreticisini Koruyamayan Ülke Esnafını Yaşatamaz”
Üreticinin korunmasının küçük esnafın geleceği açısından temel bir koşul olduğunu vurgulayan Çöloğlu, üreticinin ve esnafın ayakta kalamadığı bir ekonomik yapıda tüketicilerin de uzun vadede yüksek fiyatlar ve sınırlı seçeneklerle karşı karşıya kalabileceğini belirtti.
Perakende sektöründe yapılacak düzenlemenin yalnızca bugünkü sorunlara değil, gelecekte oluşabilecek piyasa tekelleşmesine karşı da önlem alması gerektiğini kaydeden Çöloğlu, üreticiyi koruyan, küçük esnafa adil alım koşulları sağlayan ve tüketicinin çıkarlarını gözeten bütüncül bir yasa anlayışına ihtiyaç olduğunu ifade etti.
“Geleceğin Perakende ve Tedarik Adaleti Çalıştayı Toplanmalı”
Mustafa Çöloğlu, önerilerin uygulamaya geçirilebilmesi için Ticaret Bakanlığı öncülüğünde kapsamlı bir çalıştay düzenlenmesini istedi.
Çalıştaya esnaf teşkilatlarının, tarım ve üretici birliklerinin, üniversitelerin hukuk ve iktisat fakültelerinin ve tüketici örgütlerinin katılması gerektiğini belirten Çöloğlu, “Geleceğin Perakende ve Tedarik Adaleti Çalıştayı” adıyla düzenlenecek bir toplantıda sektörün sorunlarının ortak akılla ele alınmasını önerdi.
Çöloğlu, Türkiye perakende sektörünün geleceğinin üretici, esnaf ve tüketicinin haklarını birlikte gözeten adil bir sistem üzerine kurulması gerektiğini vurguladı. (Haber: İlyas Edip TERBİYELİ)
