Dr. Öğretim Üyesi ‘necmi cemal’…
“Mühendis” denildiğinde aklımıza ilk ne gelir? Köprüler… Barajlar… Fabrikalar… Bilgisayarlar… Yapay zekâ… Doğrudur. Ama eksiktir. Çünkü mühendislik; sadece eser üretmek değildir. Mühendislik, bir düşünme biçimidir. Sorunu doğru tanımlayabilmek… İhtiyacı doğru okuyabilmek… En az kaynakla, en doğru çözümü üretebilmek… İşte mühendisliğin özü budur.
Geçtiğimiz günlerde çok ilginç bir bilgi öğrendim. Yüz yılı aşkın süredir kullanılan bir sweat şortun ön kısmındaki küçücük üçgen kumaş parçası… Çoğumuzun fark bile etmediği bir ayrıntı. Oysa o küçük üçgen; Hareket sırasında oluşan gerilmeyi dağıtır. Dikişlerin ömrünü uzatır. Konforu artırır. Kumaşın vücuda daha iyi uyum sağlamasına yardımcı olur.
Kısacası… Küçücük bir parça… Ama büyük bir mühendislik fikri… İyi mühendislik; gösterişli olan değil, hayatı fark ettirmeden kolaylaştırandır. Sonra düşündüm… Mühendislik sadece tekstilde mi var? Elbette hayır. Bugün artık “sosyal mühendislik” diye bir kavramdan söz ediyoruz. Burada hedef bilgisayarlar değil… İnsandır. Dolandırıcılar; Korkuyu… Merakı… Güveni… Aceleyi… kullanarak insanların şifrelerine, banka hesaplarına ve kişisel bilgilerine ulaşmaya çalışıyorlar. Demek ki teknoloji geliştikçe sadece cihazlarımızı değil, kendimizi de korumamız gerekiyor.
Çünkü en güçlü güvenlik sistemi… Bilinçli bir insandır. Bir başka kavram… Toplum mühendisliği… Bir toplumun düşünce yapısını, alışkanlıklarını ve davranışlarını uzun vadede etkileyen süreçlerdir. Eğitimle… Kültürle… Medyayla… Ekonomiyle… Bazen de sosyal medya aracılığıyla… Doğru ellerde toplumları ileri taşır. Yanlış ellerde ise ayrıştırır, kutuplaştırır ve ortak aklı zayıflatır.
Çünkü toplum inşa etmek de, bina inşa etmek kadar hassas bir mühendislik işidir. Bir de benim özellikle vurgulamak istediğim bir kavram var. Zaman mühendisliği… Hepimizin günde yirmi dört saati var. Ne bir dakika fazla… Ne bir dakika eksik… Ama bazı insanlar aynı zamana büyük başarılar sığdırırken, bazıları zamanın nasıl geçtiğini bile fark edemiyor.
Çünkü zamanı yönetmek de bir mühendislik işidir. Öncelikleri belirlemek… Doğru işi doğru zamanda yapmak… Gereksiz ayrıntılar arasında kaybolmamak… Aslında kendi hayatımızın mühendisi olmaktır. Dikkat ederseniz… Tekstil mühendisliği… Elektrik mühendisliği… İnşaat mühendisliği… Yazılım mühendisliği… Sosyal mühendislik… Toplum mühendisliği… Zaman mühendisliği… İsimleri farklı olabilir. Ama hepsinin ortak bir dili vardır. Matematik…
Çünkü matematik sadece rakamlardan ibaret değildir. Matematik; Düzenin… Dengenin… Ölçünün… Planlamanın… Analizin… Ve doğru karar vermenin ortak dilidir. Yıllardır mühendislik eğitiminin içindeyim. Şunu çok net gördüm. Gerçek mühendisler yalnızca proje üretmez. Bakış açısı üretir. Sorunda çözüm… Engelde fırsat… Belirsizlikte yol arar.
Ve bilir ki… Hayatı değiştiren şey çoğu zaman dev projeler değildir. Kimsenin fark etmediği küçük ama doğru düşünülmüş ayrıntılardır. Bazen bir köprü… Bazen bir yazılım… Bazen bir güvenlik uyarısı… Bazen de bir sweat şortun üzerindeki küçücük üçgen kumaş parçası… Hepsi aynı gerçeği anlatır.
Mühendislik; bilgiyi, matematiği ve aklı kullanarak insan hayatına değer katma sanatıdır. İşte bu yüzden… Adı mühendisliktir. Ama aslında… Hayatı kolaylaştıran görünmeyen akıldır.
