Samandağ ilçesi açıklarında dalgıçlar tarafından görüntülenen balina, kamuoyunda büyük ilgi uyandırırken, konuya ilişkin bilimsel değerlendirme İskenderun Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi Deniz Teknolojileri Bölümü Öğr. Üyesi Prof. Dr. Sefa Ayhan Demirhan’dan geldi.
Bölgede deniz memelileri üzerine uzun yıllardır çalışmalar yürüten Prof. Dr. Demirhan, Samandağ açıklarında görülen balinanın ilk bakışta sıra dışı bir olay gibi görünse de Doğu Akdeniz’in çeşitli balina türleri için doğal yaşam alanlarından biri olduğunu belirtti. Balinaların yaşamlarının büyük bölümünü derin sularda geçirdiğini ifade eden Demirhan, bu nedenle insanların onları nadiren gözlemleyebildiğini ve bölgede zaman zaman yapılan gözlemlerin doğal karşılanması gerektiğini vurguladı.
Doğu Akdeniz’de düzenli olarak kaşalot (oluklu balina) ve Cuvier gagalı balinası gibi türlerin kaydedildiğini aktaran Demirhan, mevcut görüntüler incelendiğinde Samandağ açıklarında görülen bireyin kaşalot olma ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etti. Koyu renkli gövde yapısı, belirgin sırt yüzgecinin görülmemesi ve dalış davranışlarının bu değerlendirmeyi desteklediğini belirten Demirhan, kesin teşhis için daha ayrıntılı gözlemlere ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Balinanın kıyıya çok yaklaşmış gibi değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Demirhan, Samandağ kıyılarında deniz tabanının kısa mesafelerde hızla derinleştiğine dikkat çekti. Bu nedenle balinanın kıyıya yakın görünmesine rağmen aslında yüzlerce metre derinlikteki sularda bulunabileceğini belirten Demirhan, hayvanın doğal göç ve beslenme hareketleri sırasında bölgeden geçiyor olabileceğini kaydetti.
Kaşalotların dünyanın yaşayan en büyük dişli avcıları arasında yer aldığını belirten Demirhan, erkek bireylerin 18 metreye kadar uzayabildiğini ve onlarca ton ağırlığa ulaşabildiğini ifade etti. Derin dalış konusundaki olağanüstü yetenekleriyle bilinen bu türün bir saatten fazla su altında kalabildiğini aktaran Demirhan, temel besin kaynaklarının derin deniz kalamarları olduğunu ve bin metreyi aşan derinliklerde avlanabildiklerini söyledi.
Doğu Akdeniz’in özellikle Levanten Havzası sayesinde büyük derinliklere sahip olduğuna dikkat çeken Demirhan, bölgenin derin dalış yapan balina türleri için son derece uygun bir habitat sunduğunu belirtti. Bu durumun, Doğu Akdeniz’i büyük deniz memelileri açısından önemli bir yaşam alanı haline getirdiğini ifade etti.
Bölgedeki deniz canlıları üzerine bilimsel çalışmalarını sürdüren İSTE’nin, deniz memelilerinin korunması ve bilimsel olarak kayıt altına alınması konusunda önemli çalışmalara imza attığını belirten Demirhan, İSTE Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi bünyesindeki sualtı müzesinde daha önce kıyıya vuran büyük balina örnekleri üzerinde çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti. Müze bünyesinde oluklu balina iskeletinin sergilendiğini ifade eden Demirhan, kaşalot örneğinin bilimsel hazırlık ve sergileme çalışmalarının da devam ettiğini söyledi.
Prof. Dr. Sefa Ayhan Demirhan, Samandağ’da görüntülenen balinanın Doğu Akdeniz’in hâlâ büyük deniz memelileri için önemli bir yaşam alanı olduğunu bir kez daha ortaya koyduğunu belirterek, bu tür gözlemlerin denizlerimizin biyolojik zenginliğinin anlaşılması ve korunması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Öte yandan, kamuoyunda geniş yankı uyandıran balina gözlemi ulusal basının da dikkatini çekti. İSTE’nin bilimsel değerlendirmelerini yerinde takip eden TRT Haber İskenderun Muhabiri Ahmet Seher ile Anadolu Ajansı (AA) İskenderun Muhabiri Ali Kemal Zerenli, konuya yoğun ilgi göstererek gelişmeleri kamuoyuna aktardı.
İskenderun Teknik Üniversitesi’nin alanında uzman akademisyenleri aracılığıyla yaptığı bilimsel açıklamalar, bölgenin denizel biyolojik çeşitliliğinin ulusal ölçekte görünürlük kazanmasına katkı sağladı.
İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duruel ise Doğu Akdeniz’in sahip olduğu doğal zenginliklerin bilimsel çalışmalarla kayıt altına alınmasının büyük önem taşıdığını belirterek; “Üniversitemiz, bulunduğu coğrafyanın doğal, çevresel ve denizel değerlerini bilimsel yöntemlerle araştırmayı ve gelecek nesillere aktarmayı önemli bir sorumluluk olarak görmektedir. Samandağ açıklarında görüntülenen balina, Doğu Akdeniz’in biyolojik çeşitliliğinin ve ekolojik değerinin somut göstergelerinden biridir.
İSTE olarak deniz bilimleri alanında yürüttüğümüz araştırmalarla bölgemizin doğal mirasının korunmasına, tanıtılmasına ve bilim dünyasına kazandırılmasına katkı sunmaya devam edeceğiz” dedi. (Haber Merkezi)
