Emekli Öğretmen Suphi ULUSOY…
Atatürk şöyle diyordu; “…Cumhuriyet halk devletidir. Halkın devletidir…”
Mustafa Kemal’in arkadaşları Ankara Çankaya’daki 2 katlı evde toplanmışlardı. Mustafa Kemal’in odasına yaveri girdi ve “…Paşam herkes hazır sizi bekliyorlar…” deyince Mustafa Kemal ayağa kalkıp arkadaşlarının odasına doğru yürüdü ve onları selamladı. Masa başında şöyle diyordu…
“…Yarın çok önemli bir gün, yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz…”
29 Ekim 1923 Pazartesi günü akşama doğru Mecliste tüm milletvekillerinin ‘evet’ demesi ile Cumhuriyet ilan edildi ve kabul edildi. Halk ve Milletvekilleri coşkuyla bağırıp “Yaşa cumhuriyet” diyorlardı.
O dönemlerde ülkemizde 500 civarında doktor, 70 civarında da eczane vardı. Bu eczanelerin 8’i Türk’tü. Limanlar, madenler, yabancılara aitti. Daha sonra İstanbul, İzmir Limanları alındı, Mersin Limanının temeli atıldı. 40 bin civarında köy vardı, bunların çoğunda, yaklaşık 37 bininde okul yoktu.
Traktör sayısı sıfır, verem, tifo, trahom hastalıkları yaygındı. Okka, arşın değişti kilogram, metre oldu. İstanbul’da ilk İlahiyat Fakültesi açıldı. Diyanet İşleri Başkanlığı kuruldu. İlk başkanı da Börekçizade Rıfat Efendi oldu.
Seçme ve seçilme hakkı kadınlara da verildi. İlk Nüfus Sayımı yapıldı. Demiryolları Genel Müdürlüğü kuruldu, saat ve takvim değişti. Tekel millileştirildi ve soyadı kanunu çıkarıldı.
Cumhuriyetin ilanından sonra, yani 1923-1938 yılları arasında, Atatürk’ün ölümüne kadar çok sayıda hizmetler yapıldı, ancak biz bazılarını hatırlatmaya çalışalım.
Ankara Fişek Fabrikası Eskişehir Hava Tamirhanesi, Bünyan Halı Bez Fabrikası, Ankara Çimento Fabrikası, Kırıkkale Mühimmat Fabrikası, Eskişehir Kiremit Fabrikası, Konya Bez Fabrikası, Bursa Süt Fabrikası, Isparta Gülyağı Fabrikası, Zonguldak Kömür ve Kömür Yıkama Fabrikası, Keçiborlu Kükürt Fabrikası, Kayseri Bez Fabrikası, Nazilli Bez Fabrikası, İzmir Klor Fabrikası, Sivas Çim Fabrikası, İstanbul Otomobil Montaj Fabrikası, Eskişehir Fişek Fabrikası, Turhal Şeker Fabrikası, Uşak-Alpullu Şeker Fabrikası, Bursa Merinos Fabrikası, Gemlik Suni İpek Fabrikası, Malatya Sigara Fabrikası, Bitlis Sigara Fabrikası, Nuri Demirağ Uçak Fabrikası, Malatya Bez Fabrikası, Karabük Demir Çelik Fabrikası, Divriği Demir Ocakları.
Yazamadığımız daha birçok yenilikler, çalışmalar o dönemde gerçekleşmiştir. Savaşlardan yeni çıkmış ülkenin yapması gerekenler yapılmış ve hep ileri teknoloji, modern tarım ve hayvancılık çalışmaları öne çıkarılmıştır.
Demiryollarının millileştirilmesi, şehirlerarası yeni demiryolları, denizyolları, limanların açılması, temellerinin atılması, T.H.Y.’nin kurulması, İstanbul’da ilk radyo istasyonun kurulması ve günde sadece 5 saat yayın yapması, Bankacılık sisteminin kurulması, ilk defa Merkez Bankasının kurulması ve yeni paraların basılması. Elektrik İşletmelerine önem verilerek çalışmaların hızlandırılması… O dönemde İstanbul, İzmir ve Tarsus’ta elektrik vardı.
Cumhuriyetin sahibi milletti. Atatürk “Gençler, Cumhuriyeti biz kurduk, onu yaşatacak ve koruyacak olan sizlersiniz!” diyordu.
Milletimizin Cumhuriyet Bayramını tebrik eder, daha nice Cumhuriyet Bayramı kutlamalarını hep birlikte, coşku ve kardeşçe kutlama dileklerimle sağlıklı günler dilerim.
