İskenderun ve çevresinde son günlerde gündemi meşgul eden deprem iddialarına ilişkin açıklamalarda bulunan İskenderun Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Jeofizik Mühendisi Prof. Dr. Semir Över, kamuoyunda oluşan endişelere açıklık getirdi. Över, bölgede 7 ve üzeri büyüklükte yıkıcı bir deprem beklentisi olmadığını belirtti.
Sosyal medyada Adana, Kahramanmaraş ve Hatay için dile getirilen büyük deprem iddialarına değinen Över; “Bu bölgede her an 7 ve üzeri bir deprem olacağı yönündeki söylemler gerçeği yansıtmıyor” dedi.
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin bölgedeki fay hatları üzerindeki etkisine dikkat çeken Över; “Bu büyük depremde Doğu Anadolu Fay Zonunun önemli bir bölümü kırıldı. Türkoğlu’ndan başlayarak Amanos Dağları’nın eteğinden Amik Ovası’na kadar uzanan hat ciddi şekilde enerji boşalttı. Bu durum, bölgede bazı risklerin azalmasına neden oldu” diye konuştu.
Fay hatlarına ilişkin geçmişte ortaya atılan modellerin de yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Över; “1970’li yıllarda geliştirilen bazı modellerde, Doğu Anadolu Fay Zonu’nun Türkoğlu’ndan itibaren batıya, yani Osmaniye ve İskenderun Körfezi’ne paralel şekilde uzandığı öne sürülüyordu. Ancak 2023 depremleri bu modelin geçerli olmadığını ortaya koydu” ifadelerini kullandı.
Över, sözlerini şöyle sürdürdü: “Deprem sırasında kırılan hat, Türkoğlu’ndan başlayıp Amanoslar boyunca Karasu Vadisi üzerinden Amik Ovası’na kadar uzandı. Ancak bu kırılma Amanos Dağları’nı aşarak Osmaniye yönüne ilerlemedi. Zaten Amanos Dağları’nın masif yapısı, bu tür bir geçişi jeolojik olarak zorlaştırıyor. Bu nedenle Doğu Anadolu Fay Zonu’nun batıya doğru devam eden ve 7 ve üzeri deprem üretecek bir kolu olduğunu söylemek mümkün değil.”
Bölgede tamamen risksiz bir durum olmadığını da vurgulayan Över, farklı bir fay hattına dikkat çekti. Över; “Türkoğlu’ndan Osmaniye’ye doğru Doğu Anadolu Fay Zonu devam etmiyor ancak Karataş-Osmaniye Fayı dediğimiz ayrı bir fay hattı bulunuyor. Bu fay, Adana’nın güneyindeki Karataş’tan başlayarak Osmaniye’ye kadar uzanıyor. Uzun süredir büyük bir deprem üretmemiş durumda. Bu nedenle burada bir deprem potansiyeli var ancak bunun ne zaman gerçekleşeceğini söylemek mümkün değil” dedi.
Bu fayın üretebileceği depremin büyüklüğüne ilişkin de bilgi veren Över; “Karataş-Osmaniye Fayı’nın üretebileceği deprem büyüklüğü 6 ile en fazla 6.5 arasında olacaktır. Bu büyüklükte bir deprem elbette hissedilir ve bazı hasarlara yol açabilir ancak 7 ve üzeri büyüklükteki depremler gibi geniş çaplı yıkım oluşturması beklenmez” diye konuştu.
İskenderun Körfezi ve çevresine yönelik olası etkileri de değerlendiren Över; “Bu tür bir depremde açığa çıkan enerji, İskenderun Körfezi boyunca yayılabilir. Bu da körfez çevresindeki yerleşimlerde ciddi sarsıntı hissedilmesine neden olur. Ancak yıkımın boyutu doğrudan yapı kalitesiyle ilgilidir” dedi.
Över, özellikle 2023 depremlerinde zarar görmüş binalara dikkat çekerek; “Eğer bir yapı daha önce hasar aldıysa ve gerekli güçlendirme yapılmadıysa, daha düşük büyüklükteki bir depremde bile ciddi risk oluşturabilir. Bu nedenle mevcut yapı stokunun gözden geçirilmesi büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Depreme karşı alınması gereken önlemlere de değinen Över; “Depremler kaçınılmazdır ancak afetlere dönüşmesini engellemek bizim elimizde. Bunun yolu da sağlam, yönetmeliklere uygun ve dirençli yapılar inşa etmekten geçiyor. Gereksiz, dayanıksız ve denetimsiz yapılardan mutlaka kaçınmalıyız” diyerek sözlerini tamamladı. (Haber: Helga TERBİYELİ)
