5 Milyonluk Pazarı Kaybettik

 

Suriye'de yaşanan iç karışıklıktan kaynaklanan durgunluk ticaret hayatını olduğu kadar havayollarını da etkiledi. Antakya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkanı Hikmet Çinçin, Türk Hava Yolları (THY) başta olmak üzere, diğer havayolu şirketlerinin Hatay Havaalanı'ndaki seferlerindeki azalmanın altında yatan ana nedenin, Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşlarının, olaylar nedeniyle Hatay Havaalanı'nı kullanmamaları olarak açıkladı. Antakya Ayakkabıcılar Odası Başkanı Gökhan Oral da Suriye'deki olaylar nedeniyle 5 milyon ürün sattıkları pazarı kaybettiklerini söyledi.

ATSO Başkanı Hikmet Çinçin, Suriye'de yaşanan olayların sınır komşusu Hatay'a olan yansımalarını değerlendirdiği açıklamasında, Suriye Arap Cumhuriyeti ile Türkiye arasında 30-40 yıla dayanan bir soğuk savaş dönemi yaşadığını, ancak bu soğuk savaş dönemini müteakiben son 5 yıl içerisinde ciddi bir iyileşme ve ilişkilerde birbirine yakınlaşma olduğunu hatırlattı.

Çinçin, vize muafiyeti ile beraber çok üst düzeye çıkan ilişkiler olduğunu, hatta iki ülkenin bakanlar kurulunu müşterek yapmasının da yol açtığı sinerji ile ortaklıkların tesis edildiğini ve karşılıklı ticaretin geliştiğini söyledi. Çinçin, Türkiye-Suriye arasında başlatılan vize muafiyeti döneminde her iki ülkenin de küçük esnafından büyük esnafına kadar herkesin mutlu olduğunu, ancak son yaşanan olaylar ve karşılıklı yaptırımlardan sonra ciddi bir daralmanın baş gösterdiğini belirtti. Çinçin, bu daralmayı şu sözlerle açıkladı;

“Hatay açısından konaklama tesisleri sahipleri, acenteler, lokantalar, ihracatçılarımız, nakliye filo sahiplerimiz ve her gün alışverişle muhatap olan küçük esnafımız, yani bavul ticareti adı altında yapılan bir ticaret vardı Suriye Arap Cumhuriyeti ile aramızda. Burada bavul ticaretinde daralma yüzde yüze yakın seviyede!”

Suriye'de yaşanan olaylar öncesinde, vize muafiyetinin de katkıları ile yüzde 25 oranında Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşının Hatay Havaalanı'nı kullanarak dünyaya açıldığını aktaran Çinçin; “Türk Hava Yolları'nın Hatay'a yaptığı sefer sayılarındaki azalmalar, diğer hava yollarının sefer sayılarını azaltmalarının altında da bu gerginlik yatmakta. Çünkü gerginlikten önce elimizdeki rakamlar yüzde 20-25 civarında Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşının Hatay Havaalanı'nı kullanarak dünyaya açılmaları söz konusu idi. Burada da büyük çapta bir daralma söz konusu. Alternatif diye önümüze getirilen RO-RO Taşımacılığında, bu sefer süreleri henüz başlamamış ve bana göre alt yapısı bitmemiş olan bu RO-RO'da 20 ile 25 gün arasında bir sefer yapılabileceği ifade edilmektedir. Artı bin 400 dolara yakın bir sefer başına maliyet gelmektedir. Bunun da anlamı Türk mallarının Ortadoğu'da yüzde 20-yüzde 30 arasında pahalanmasıdır ve Türk ihracatçısının rekabet gücünün kırılması anlamını taşımaktadır” diye konuştu.

Antakya Ayakkabıcılar Odası Başkanı Gökhan Oral, Suriye başta olmak üzere, Ortadoğu'ya açılan pazarlarını yaşanan iç karışıklık nedeniyle kaybetme noktasına geldiklerini söyledi. Suriye'de yaşanan olaylardan etkilenen sektörlerin başında ayakkabıcılığın geldiğini söyleyen Oral, olaylar öncesinde Hatay'a gelen Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşlarının ayakkabıcı esnafına haftada 3 bin ila 4 bin TL arasında para kazandırdığını kaydetti.

Suriye'nin ayakkabıcı esnafı ve üreticileri için önemli bir kaynak olduğunun altını çizen Oral; “Suriye, bizim için önemli bir kaynak. Burada birçok arkadaşımız en az haftada 3 bin-4 bin TL gibi ciddi rakamlarla iş yeri kasasına para gelen bir yerdi Suriye. Aynı zamanda Suriye'nin diğer bir ayrıcalığı, Suriye üzerinden Lübnan'a, Ürdün'e diğer Arap ülkelerine de direk geçiş yapan ve satış yapan arkadaşlarımız vardı. Sadece Suriye'deki müşterilerimizi kaybetmedik, Suriye üzerinden Hatay'a gelen ve Suriye üzerinden diğer bölgelere giden ticaretimiz de engellendi. Şu anda kapılarda çok ciddi sorunlar var ve Suriye Hükümeti tarafından da Türk mallarına çok ciddi vergiler uygulanmakta. Bunlar da Hatay'da ayakkabıcılık sektörüne son derece ciddi sıkıntılar yaşatıyor. Suriye'ye ve Suriye üzerinden diğer Arap ülkelerine ortalama yıllık 5 milyonun üzerinde ayakkabı satışı yapıyorduk. Şu anda bu durma noktasına geldi desek doğru olur. Paranın gelmediği yerde de ticaret olmaz sanırım. 5 milyon ayakkabı 1 ya da 1,5 trilyon demektir. Bu da Hatay'ın ekonomik bütçesi için önemli bir eksikliktir” diye konuştu.