Güzelmansur; “Mekke Anlaşması’na Evet Diyoruz Ama Türkiye’nin Karar Hakkı ve Meclis Denetimi Güvence Altına Alınmalı”
CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin 2’nci maddesi üzerine TBMM Genel Kurulu’nda CHP Grubu adına konuştu. Türkiye’nin dost ve kardeş ülkelerle ilişkilerini geliştirmesini ve savunma alanında iş birliği yapmasını desteklediklerini belirten Güzelmansur, anlaşmaya “evet” oyu vereceklerini açıkladı. Ancak Türkiye’nin egemen karar hakkının, Meclis denetiminin ve millî güvenlik çıkarlarının açık hükümlerle korunması gerektiğini vurguladı.
“Türkiye’nin dost ve kardeş ülkelerle ilişkilerini geliştirmesine, savunma sanayisinde iş birliği yapmasına, bölgemizde barışın ve istikrarın güçlenmesine karşı değiliz. Bu nedenle anlaşmaya evet oyu vereceğiz.” diyen Güzelmansur, asıl meselenin anlaşmanın Türkiye’ye ne kazandıracağı ve hangi sorumlulukları yükleyeceği olduğunu ifade etti.
“Türkiye’nin Asker Gönderme Kararı Belirsizliğe Bırakılmamalı”
Anlaşmanın 2’nci maddesinde yer alan, üç ülkeden birine yönelik dış silahlı saldırının diğer ülkelere de yapılmış sayılması ve saldırıya uğrayan ülkeye askerî imkânları da kapsayabilecek şekilde yardım edilmesi hükmüne dikkat çeken Güzelmansur, Türkiye’nin her somut olayda kendi değerlendirmesini yapma ve gerekli gördüğünde askerî desteğe katılmama hakkının anlaşma metninde açıkça güvence altına alınmasını istedi.
Yemen konusundaki açıklamaları da değerlendiren Güzelmansur, bugün Türkiye’nin Yemen’e asker gönderme veya bir askerî operasyona katılma planı bulunmamasının gelecekte de böyle bir ihtimalin ortaya çıkmayacağı anlamına gelmediğini belirtti. Türk askerinin nerede, hangi amaçla ve hangi şartlarda görev yapacağının belirsizliğe bırakılamayacağını söyleyen Güzelmansur, Anayasa’nın 92’nci maddesiyle TBMM’ye verilen yetkinin ve Meclis denetiminin her durumda korunması gerektiğini vurguladı.
“NATO İle Mekke Anlaşması Arasındaki Olası Çatışmalar Açıklığa Kavuşturulmalı”
Türkiye’nin NATO üyeliğinden kaynaklanan yükümlülüklerine de değinen Güzelmansur, Mekke Anlaşması’nın NATO’ya alternatif değil, tamamlayıcı olduğu yönündeki hükûmet açıklamasını hatırlattı. Ancak iki ayrı güvenlik düzenlemesinin aynı anda gündeme geldiği krizlerde Türkiye’nin nasıl hareket edeceğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini söyledi.
Pakistan ile Hindistan arasında yaşanabilecek olası bir askerî çatışmayı örnek gösteren Güzelmansur, Türkiye’nin NATO yükümlülükleriyle Mekke Anlaşması kapsamındaki sorumluluklarının karşı karşıya gelmesi durumunda hangi hukuki ve siyasi mekanizmanın işletileceğini sordu.
“Meclis Onayından Önceki Faaliyetler Açıklanmalı”
Anlaşma TBMM tarafından henüz uygun bulunmadan hazırlık toplantılarına katılım sağlanması, genel sekreterin belirlenmesi ve kurumsal yapılanma çalışmalarının başlatılmasını da eleştiren Güzelmansur, bu faaliyetlerin hangi hukuki çerçevede yürütüldüğüne ilişkin açıklama istedi.
Genel Sekreterliğin bütçesinin nasıl karşılanacağı, personel yapısının nasıl oluşturulacağı ve harcamaların kim tarafından denetleneceği sorularını yönelten Güzelmansur, kamu kaynaklarının kullanıldığı ve Türkiye adına kararların hazırlandığı hiçbir mekanizmanın Meclis denetimi dışında kalmaması gerektiğini ifade etti.
“10 Yıllık Çekilme Sınırı Neden Getirildi?”
Anlaşmanın 16’ncı maddesindeki ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilme hakkının kullanılamayacağı hükmünü de gündeme getiren Güzelmansur, “Neden 10 yıl? Bu süre hangi güvenlik ve dış politika değerlendirmesine dayanıyor?” diye sordu.
Dünya ve bölgesel dengelerin değişebileceğine dikkat çeken Güzelmansur, anlaşmanın belirli aralıklarla gözden geçirilmesini, sonuçlarının TBMM’ye raporlanmasını ve Türkiye’nin çıkarları doğrultusunda yeniden değerlendirilmesini istedi.
Savunma sanayisi iş birliğinde de teknoloji paylaşımının sınırları, fikrî mülkiyet hakları, kritik teknolojilerin korunması, ortak üretimde Türkiye’nin payı ve üçüncü ülkelere satış koşullarının açıkça belirlenmesi gerektiğini kaydeden Güzelmansur, Türkiye’nin geliştirdiği teknolojilerin millî güvenliği zayıflatacak biçimde kullanılmaması gerektiğini söyledi.
Güzelmansur, konuşmasını şu sözlerle tamamladı;
“Bizim yaklaşımımız çok nettir: Türkiye’nin bölgesel iş birlikleri kurmasını destekliyoruz. Türkiye’nin Pakistan’la, Suudi Arabistan’la ve dost ülkelerle ilişkilerini geliştirmesini destekliyoruz. Bölgemizde savaşların değil, barışın hâkim olmasını istiyoruz.” (Haber Merkezi)
